عصبانیت

برای همین سطح بهداشت روانی جوامع غربی بالاتر است.اما گذران اوقات فراغت در جامعه ما با مشکلات زیادی روبه رو است. اگر میانگین افراد جامعه را در نظر بگیریم مؤلفه های اوقات فراغت برای همه آنان مقدور نیست. برای همین مرتباً شاهد بحث و جدل راننده تاکسی با مسافران، شاگردان در کلاس های درس، پدر و مادر با فرزندان و با یکدیگر، همکاران اداره با هم و ‎.‎.‎. هستیم البته حتی در جوامع غربی هم که مدعی هستند. رفاه و شاخص های رفاه اجتماعی بالاست، یک درصد پرخاشگری دارند. به فرموده پیامبر اسلام (ص): «جامعه کثیری از همنوایان است و قلیلی از کجروان» اما امروز ما شاهد این هستیم که حوصله اجتماعی پائین آمده و عصبیت نمود بیشتری پیدا کرده است.

یکی از دلایل مهم تنش های اجتماعی کنونی را در تأخیر ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج می داند. از آنجا که ازدواج مقوله ای است که در تثبیت شخصیت و جهت دادن زندگی افراد نقش مهمی دارد، تأخیر در این مسئله یک خلأ اساسی در زندگی افراد به وجود می آورد. همچنین از صددرصد آمار ازدواج ها بیست درصد منجر به طلاق می شود.

محصولات طلاق، انسان های عصبی و بی حوصله ای هستند. در مقایسه شهرها با روستاها تفاوت آرامش روانی و روحی بسیار است. فضاهای تنگ آپارتمان نشینی، ترافیک سرسام آور، تورم افسار گسیخته و نگرانی از آینده، ذهن و اعصاب مردم را بشدت تخریب می کند.در اسپانیا در یک مسابقه گاوبازی تمام خشونت و هیجان مردم در جریان یک روز وحشتناک کاملاً تخلیه می شود یا مسابقات دیگر مثل خوردن کیک یا گوجه فرنگی یا هندوانه. این ها کارکرد روانشناسی - اجتماعی دارد و باعث آزاد شدن پتانسیل نهفته افراد می شود.

  آیا عصبانیت و خشم تعریفی مشخص دارد؟

بله، در روانشناسی از این «احساس» تعریف معینی وجود دارد و بر اساس آن «عصبانیت» یک احساس مثل همه احساسات دیگر است؛ مثل اضطراب، شادمانی، اندوه و غیره که به هر صورت وجود دارند.

این احساس می تواند یک خشم کوچک باشد و یا احساسی قوی که اداره آن از کنترل خارج است.

اگر چه عصبانیت برای جسم و روح انسان دارای مضرات بی شماری است اما باید دانست که نوع متعادل آن برای تحریک شهامت، شجاعت و ... و در مسیر حمایت از حرمت نفس لازم است. هر چند وقتی از حد تعادل فراتر رود به پرخاشجویی، خشونت، تعدی و ... می انجامد که نوع مخرب و ویرانگر عصبانیت در زندگی روزمره آدم هاست و اگر از حد تعادل کمتر باشد به نوعی بی حالی و ضعف شخصیت ممکن است مبدل شود.

مهمترین عوامل ایجاد کننده خشم و عصبانیت چه مواردی هستند؟

شایع ترین عوامل ایجادکننده خشم و عصبانیت در اشخاص به طور خلاصه و فشرده شامل موارد زیر است:

- خستگی های جسمانی وتحلیل رفتن قدرت بدنی بر اثر کارهای سخت.

- گرسنگی و ضعف

- کمبود ویتامین ها بویژه ویتامین B

- توقعات و انتظارات بی جا و خودخواهی های افراد در مناسبات فردی و اجتماعی

- قانع نبودن اشخاص به آنچه که در اختیار و دسترس آن هاست و به عبارتی به آن چه که هستند.

- عدم انتقادپذیری و عدم انعطاف در برابر عقاید مخالف

- داشتن ضعف در قوه عقل و منطق و استدلال و عدم توانایی گفت وگو

- فقدان دید و چشم انداز معنوی در زندگی شخصی

- مزاح و شوخی های بی جا و بی موقع دیگران و یا مورد تمسخر واقع شدن از سوی دیگران

- شکست و عدم موفقیت در کارها و برنامه ها

- با وجود همه موارد فوق، مهمترین ریشه های خشم و عصبانیت افراد را باید در کودکی افراد و تأثیرات محیط خانوادگی و تربیتی اشخاص جست وجو کرد.

از مهمترین مضرات و زیان های ناشی از عصبانیت در زندگی افراد می توان به چه نکاتی اشاره کرد؟

- عصبانیت و زود خشمی در افراد، مانع از شکوفا شدن و بیداری تمایلات معنوی و روحانی در روح و روان اشخاص می شود.

- خشم و عصبانیت، به دلیل فرسوده کردن ذهن وجسم و تولید دردهای عصبی و جسمانی در اندام و جوارح افراد، باعث کوتاه شدن هر چه بیشتر عمر و سن اینگونه اشخاص می شود.

- عصبانیت و زودخشمی اگرچه خود می تواند ناشی از ضعف قوه استدلال و قوه عقلانی افراد باشد، از سویی مسبب بروز ضعف در قدرت تصمیم گیری صحیح و قوه عقلانی - استدلالی اشخاص نیز می شود.

- زودخشمی و عصبانیت، باعث می شود که دیگران از این گونه افراد انتقاد نکرده و باعث شوند که او از نعمت اصلاح شدن محروم گردد.

 

چه روش های مؤثری برای کنترل خشم و عصبانیت می توان به کار گرفت؟

- از مهمترین روش ها، به دست گرفتن سررشته و مهار خشم و عصبانیت است؛ به عبارتی با تمرین و خودآگاهی مداوم، از بروز علایم خشم خودداری شود و با تقویت خویشتنداری و کنترل بر نفس، خود را به دست عصبانیت خویش نسپاریم.

- تلاش برای عادت کردن به استفاده ازعقل و منطق و استدلال پیش از ابراز احساس و عواطف فردی یا دیدگاه های از پیش سنجیده نشده.

- از کنار مسائل براحتی عبور کنیم و به حرکات و رفتار دیگران معنایی فراتر از آن چه که هست ندهیم، سخت نگیریم و به اصطلاح «گیر» ندهیم.

- کاهش دادن انتظارات و توقعات خویش و پذیرش آنچه که هست.

- نیک بینی، درست دیدن و واقع بینی را در خود پرورش دهیم.

- پیش از آن که عصبانیت و خشم خود را بروز دهیم به عکس العمل و بازتابی که رفتار ناخوشایند و تند ما بر خواهد انگیخت بیندیشیم.

- پیش از آن که عصبانیت خویش را بروز دهیم به خودمان یادآور شویم که «تو هم اکنون حق انتخاب و گزینش داری؛ بنابراین می خواهی انسان باشی یا حیوان؟»

- محل مورد نظر را ترک کنیم و یک لیوان آب خنک بنوشیم.

- تلقین مثبت کنیم و به خود یادآوری کنیم که: «عصبانیت چیزی نیست مگر زبونی و خواری و ناتوانی در قدرت عقل و منطق و توانایی گفت وگو، علاوه بر آن تو که دوست نداری دیگران تو را به عنوان شخصی ضعیف و بی منطق و عصبی بشناسند و...»

- اگر شخص مؤمنی هستید، در هنگام خشم بلافاصله شروع کنید به خواندن دعا و کمک خواستن صمیمانه از خداوند.

- و بالاخره اینکه با تمرین مداوم تلاش کنید که بتوانید در هر موقعیتی خود را به جای دیگران بگذارید. 

منبع : سایت امور کارکنان بانک ملت

/ 0 نظر / 4 بازدید